26 września, 2021

Szyjnopochodne bóle głowy

Autor: Michał Guzek.

Szyjnopochodne bóle głowy wywodzą się z dysfunkcji odcinka szyjnego kręgosłupa oraz dysfunkcji układu ruchu narządu żucia.

Dolegliwości te związane są zazwyczaj z przebytym urazem lub zaburzaniami wrodzonymi i nabytymi zgryzu (zab.okluzji i stomatognatyki).
Kolejną grupą pacjentów cierpiących na szyjnopochodne bóle głowy są osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi, wytwórczymi i przeciążeniowymi odcinka szyjnego kręgosłupa. Rozpoznanie szyjnopochodnego bólu głowy opiera się na ustaleniu związku pomiędzy bólem głowy, a zmianami w obrębie kręgosłupa szyjnego, stawu skroniowo-żuchwowego oraz aparatem żucia i połykania. Badanie fizykalne powinno obejmować: badanie neurologiczne, elementy badania laryngologicznego (np. próba dix Hallpik’a), ortopedycznego oraz funkcjonalnego z zakresu fizjoterapii, logopedii i optometrii [2,3].

Można wyróżnić kilka postaci szyjnopochodnych bólów głowy:

1.Postać migrenopodobna –może przypominać atak prawdziwej migreny. Często dotyczy to osób o podłożu lękowym z występującym mechanizmem hiperwentylacji i współtowarzyszącej tężyczki ze słabą reakcją na farmakoterapie.

2. Neuralgia nerwów obwodowych – może dotyczyć n.V,VII, IX,X,XI, uszny wielki, nerw poprzeczny szyi, nerw potyliczny mniejszy i większy. Najczęściej dotyczy neuralgii n. potylicznego większego. Pacjenci opisują ten ból tak, jako ból promieniujący od potylicy lub „jakby bolały zatoki”. Czasami odczuwalny jest jako ucisk za gałką oczną.

3.Postać naczyniowa –objawy pojawiają się lub nasilają przy ruchach rotacji i wyprostu głowy bez zmiany pozycji ciała.

4.Postać dysfunkcji stawów skroniowo- zuchwowych (TMD)- objawia się bólem okolicy skroniowej, szumami usznymi (związane z zespołami uciskowymi tętnic i zył bębenkowych oraz wzrostowi ćisnienia endolimfy).

Teoria dotycząca powstawania bólu szyjnopochodnego zakłada, że najczęściej wynika on z nadmiernego wzbudzenia i wtórnej sensytyzacji wrzecionek mięśniowych i proprioreceptorów w mechanizmach zapalnych , a także w mechanizmach uciskowych oraz w wyniku powstawania ciasnot powięziowo-mięśniowych, struktur naczyniowych i nerwowych w obrębie szyi i głowy.

Pacjenci z przewlekłymi dolegliwościami odcinka szyjnego i szyjnopochodnymi bólami głowy w badaniu rezonansu magnetycznego wykazują zwiększoną atrofię głębokich mięśni stabilizujących odcinek szyjny kręgosłupa [1].”

U tej grupy pacjentów zaobserwowano dezorganizację jaka powstaje pomiędzy działaniem mięsni powierzchownych i warstwą głęboką mięśni szyi. Przewaga napięcia m. mostkowo- obojczykowo- sutkowego (potwierdzona badaniem EMG) i hamowanie funkcji m. długiego szyi powoduje zmianę krzywizny odcinka szyjnego, znaczne ograniczenie zakresu ruchu i protrakcyjne ustawienie głowy co sprzyja skróceniu warstwy środkowej (mm. pochyłych) i jeszcze bardziej hamuje czynność mm. wielodzielnego i długiego szyi. Ma to oczywiście również wpływ na powstawanie zespołu TOS (górnego otworu klp.) mogąc powodować zespół uciskowy pęczka naczyniowo nerwowego zarówno pomiędzy włóknami miesni pochyłych, mięśni piersiowych oraz pomiędzy pierwszym żebrem, a obojczykiem[4,5,6,7].

Z punktu widzenia biomechaniki problem ma swoje źródło w ustawieniu głowy w wyproście względem C1, co uniemożliwia ruch rotacyjny głów żuchwy i zgięcie głowy względem odcinka szyjnego (niemożliwy staje się efekt screw down powiedzy C1/C2).

W kontrolowanych badaniach klinicznych wykazano, że zindywiluzowana i nadzorowana terapia połączona z technika mi manualnymi stosowanymi przez wyszkolonego fizjoterapeutę jest skuteczniejsza od stosowania farmakoterapii i jest najskuteczniejszą metodą reedukacji mięśniowej u pacjentów z przewlekłym bólem odcinka szyjnego i szyjnopochodnego bólu głowy [8].

Rehabilitacja szyjnopochodnych bólów głowy i niestabilności odcinka szyjnego polega wykonywaniu przez pacjenta precyzyjnego zgięcia na przejściu czaszkowo- szyjnym oraz odwiedzenia żuchwy, doprowadzając do odwrócenia procesu infiltracji tłuszczowej-zaniku mięśni głębokich. Praca terapeuty polega na wykonywaniu mobilizacji stawów międzykręgowych kręgosłupa poprawiając właściwości biomechaniczne i troficzne dla segmentów kręgosłupa będących w dysfunkcji. [9,10].

Doniesienia wielu badań w kwestii rehabilitacji szyjnopochodnych bólów głowy stały się podwaliną do stworzenia terapii „budzącej” mięsnie głębokie odcinka szyjnego i „usypiania” mięśni powierzchownych (pochyłe, MOS).

Tworzymy interdyscyplinarny zespół pasjonatów z zakresu rehabilitacji i neurologii. Przez 10 lat wspólnej pracy, przeprowadziliśmy przez proces rehabilitacji odcinka szyjnego kręgosłupa blisko 5 tys. pacjentów, u większości z nich współwystępowały również szyjnopochodne bóle głowy.

Zaobserwowaliśmy, że pomimo zróżnicowanej etiologii objawów szyjnopochodnych bólów głowy, proces terapii ukierunkowany na poprawę funkcji lokalnych stabilizatorów odcinka szyjnego (m.longus coli, m.l.capitis, multifidus) jest skuteczną metodą terapii dla większości pacjentów cierpiących na ten najczęściej populacyjnie występujący rodzaj bólów głowy.

Wyobraź sobie życie bez bólu i ograniczeń ruchowych

Umów się na wizytę już dziś!

Scroll to Top